Alternatif Hayvan Yetiştiriciliği: Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği

PROJE ADI:

MAKÜ Tarım Hayvancılık ve Gıda Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği Tesisinin Modernizasyonu ve Faaliyete Geçirilmesi

PROJE YÜRÜTÜCÜSÜ:

Doç. Dr. Kadir Emre BUĞDAYCI

PROJENİN KONUSU:

Proje bölgemizde gerçekleştirilmekte olan hayvancılık faaliyetleri içerisinde yer alan, ancak bölgeye katkısı diğer faaliyetlerin yanında daha küçük olan kanatlı hayvan yetiştiriciliğinin canlandırılmasına katkı sunmak için planlanmaktadır. Proje kapsamında üniversite olarak sağlanacak katkının niteliğini arttırmak kapsamında mevcut alt yapı geliştirilmeye başlanarak sektörde görev yapacak olan geleceğin veteriner hekimlerinin eğitimine katkı sunulacaktır. Bununla birlikte eş zamanlı olarak bölgemizde gezen tavukçuluk yapan işletmeler ve gereksinimleri etüt edilecektir. Serbest dolaşımlı sistemlerde gerçekleştirilen kanatlı yetiştiriciliği son yıllarda büyüyen bir pazardır. Kapalı üretim modellerine karşı ortaya çıkan eleştiriler neticesinde ve tüketici talebi doğrultusunda büyümekte olan ilgili hayvancılık faaliyeti bölgemiz açısından önem taşımaktadır. Köy veya şehir merkezlerine yakın yaşayan 1 dönüm ve üzeri bahçesi olan yetiştiriciler için düşük yatırım maliyeti ile başlanabilen bu yetiştiricilik modelinin karlılık oranın arttırılabilmesi, teknik bir dizi yaklaşımı sergilemeleri ile mümkündür. Projede, faaliyet göstermekte olan işletmelerin yeterlilikleri ve ihtiyaçları tespit edilerek, yetiştiricilere ya da konuya ilgi duyan girişimcilere hitap eden el kitapçıkları hazırlanacaktır. Aktif olarak katılım sağlanan hayvancılık fuarlarında bölgemiz yetiştiricileri ile bir araya gelinecek, bilgi paylaşımında bulunacak, kitapçıklar ilgili bölge insanına ulaştırılması planlanmaktadır. Projede yerel basın aracılığı ile de izleyicilere ulaşmaktadır. Proje konusu ve hedefleri doğrultusunda modernizasyonu sağlanan birimde bölgesel kalkınmayı hedef alan yüksek lisans eğitimleri gerçekleştirilmektedir. Bölgenin ürettiği ürünlerin kanatlı sektörü açısından değerlendirilebilirliği üzerinde durulmakta, bu sayede hem katma değer yaratılması, hem de sektörün ihtiyaç duyduğu yetkin veteriner hekimlerin yetişmesi planlanmaktadır.
 

PROJENİN AMACI:

Projede Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Tarım Hayvancılık ve Gıda Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği Tesisinin günümüz tavukçuluk ihtiyaçları ve sorunlarının araştırılabildiği bir birim haline getirilmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda projenin amaçları aşağıdaki başlıklar çerçevesinde özetlenebilir.

• Alt yapının modernizasyonu
• Devam etmekte olan projelerden elde edilen ürünlerin kanatlı sektöründe kullanım olanaklarının ve bölgesel kalkınmayı destekleyen konularda kanatlı sektörüne hitap eden araştırılmaların gerçekleştirilmesi
• Gezen tavuk işletmelerinin standardizasyonu
• Lisans ve lisansüstü eğitime olanak tanıyacak uygulama alanı oluşturmak, sektöre veteriner hekim kazandırmak.

Alt yapının modernizasyonu: Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği tesisinin içerisinde önceden tasarlanan bina içerisinde gösterilen alanda asgari şartların sağlanarak hali hazırda bünyemizde bulunan mevcut ekipmana kullanım imkânı oluşturmak amaçlanmıştır. Bu amaçla küçükbaş işletmesi içerisinde tasarlanan boş bina içerisinde gerek duyulan temel ihtiyaçların karşılanması amaçlanmış, havalandırma, fotoperiyot (gün içinde sağlanması gereken aydınlık ve karanlık süresi), çalışma tezgâhı, lavabo ve temizlik için gerekli asgari şartlar temin edilerek, mevcut ekipman ile kullanıma sunulacaktır. Gerçekleştirilecek araştırmalara zemin hazırlamak amacıyla broyler civcivlerinin ilk 21 gün süresince beslenebileceği, değişen iklim koşullarının (sıcak stresi gibi) hayvanlar üzerindeki etkilerinin değerlendirilebileceği, 8 adet kafes ve kesim ekipmanları ile kuluçka makinaları da temin edilecektir.

Kanatlı sektöründe kullanım olanağı taşıyan ürünlerin ve bölgesel kalkınmayı destekleyen konuların araştırılması: Projede hayvancılık alanında gerçekleştirilen diğer projelerden elde edilmesi beklenen ürünlerin (tek hücre proteinleri vb…) ve bölgemizde üretilmekte olan, kanatlı sektörü için kullanım olanakları detaylı bir şekilde araştırılmamış olan ürünlerin kanatlı hayvanlar üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi de amaçlanmıştır. Bölgesel ve iklimsel etkinin hayvanlarda kuluçka ve/ve ya yetiştirme dönemlerine paralel olarak etkilerinin değerlendirilmesi amaç kapsamı içerisindedir.

Gezen tavuk işletmelerinin standardizasyonu: Proje toplumun artan sağlıklı hayvansal ürün talebine ve hayvan refahını gözeten tavukçuluk modellerine kayıtsız kalmamıştır. Bölgemizde faaliyet gösteren gezen tavuk yumurtası üretim faaliyetlerinin optimize edilmesi, işletmelerin sağlıklı üretim yapabilmeleri, hayvan refahının standartlar dâhilinde temin edilebilmesi, yetiştiricilerin üretim süresince bilimsel destek alabilmeleri, asgari şartları sağlamaları halinde sertifikalandırılmış bir üretim sürecini belgeleyebilecekleri ürün elde etmeleri amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında örnek bir yetiştirme sürecinin temin edilebileceği gezen tavuk kümesi hayata geçirilerek, örnek üretim süreci sergilenecektir. Kümes Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Tarım Hayvancılık ve Gıda Araştırmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi himayelerinde üretim ve paketleme yapılacaktır.

Lisans ve lisansüstü eğitime olanak tanıyacak uygulama alanı oluşturmak: Bu amaç doğrultusunda hem gerçekleştirilmekte olan modernizasyon çalışmaları, hem de tesis edilen gezen tavuk kümesi lisans, yüksek lisans ve doktora öğrencilerine alt yapı oluşturmaktadır. Öğrencilerin birlikte ya da öğretim elemanı eşliğinde bireysel çalışmalar yürütebilecekleri, devam eden proje süreçlerine katılabilecekleri yumurta tavuğu, yumurtacı bıldırcın, gelişim evrelerinin 21. gününe kadar etlik piliç, gezen yumurta tavuğu veya kuluçka süreci ve sonrasını değerlendirebilecekleri imkânın oluşturulması amaçlanmıştır.
 

PROJENİN BÖLGESEL KATKISI:

Gezen tavukçuluk
Yumurta sanayicileri birliğinin 2021 yılı verilerine göre Burdur da açık ticari yumurtacı işletme sayısı 17 adettir. Toplam kapasiteleri 23.250 adet yumurta tavuğudur. Bu rakamlar Isparta ili için 14 adet işletmede toplam 9.050 adet olarak bildirilmiştir. Göller bölgesinin en büyük ili olan Antalya da 22 işletme 21.940 adet gezen yumurta tavuğu bildirilmiştir. Günümüzde hayvan refahını öne çıkaran gezen tavuk yumurtasına karşı olan tüketici talebindeki artış, serbest dolaşımlı gezen tavuk yumurtası işletmelerinin sayısını gün geçtikçe arttırmaktadır. Göller bölgesinin en büyük ili olan Antalyanın 2021 yılı verilerine göre toplam nüfusu 2.619.832 kişidir. Yine aynı yıl itibariye turizm amacıyla 9.094.051 ziyaretçi ağırlamıştır. İlin nüfus ve ziyaretçi sayısı açısından gezen tavuk yumurtası ihtiyacını karşılayacak kapasiteye sahip olmadığı açıktır. Söz konusu durum göller bölgemizin diğer illeri açısından göz ardı edilemez bir istihdam ve hayvancılık faaliyeti olarak karşımıza çıkmaktadır. Bölgesel kalkınma açısından serbest dolaşımlı tavukçuluk sistemlerinin sayısının artması, istihdamın yanı sıra, birbiri ile sıkı ilişkili olan yem sektörünün ve tabii ki gıda sektörünün de iş hacminin artmasına katkı sunacaktır. Proje sayesinde bölgemizde eğitim almakta olan veteriner hekimlerin ve ziraat mühendislerinin çalışma alanı genişleyecek, kümes alet ve ekipmanları, sağlık ve dezenfeksyon sarfları gibi teknik konuların iş hacmi artacaktır. Bu noktada projenin söz konusu ayağının en önemli çıktısı üretime katılan bölge insanının psikolojik ve ekonomik tatmin duygusu ile daha sağlıklı beslenen nesiller olacaktır.

Lisans ve lisansüstü eğitime katkı
Proje mevcut kanatlı ünitesinin modernizasyonu aracıyla eğitim almakta olan veteriner hekim lisans ve yüksek lisans öğrencilerinin eğitim ve öğretimine katkı sunarak, sektörün ihtiyaç duyduğu nitelikli veteriner hekimlerin topluma kazandırılmasını sağlayacaktır. Bölgemiz illeri ve çevre illerden veteriner hekimliğe karşı yüksek bir ilgi söz konusudur. Veteriner fakültemiz her sene, yatay ve dikey geçişle de gelen öğrenciler dâhil olmak üzere ortalama 150-160 veteriner hekim mezun etmektedir. Geleceğin veteriner hekimlerinden sadece bölgesel değil ülkesel, hatta evrensel katkılar sunmaları beklenmektedir. Üniversitemiz hayvancılık alanında ihtisaslaşması münasebetiyle öğrencilerimizin eğitimi ve gelecekte kalkınmaya verecekleri desteğin bilincindedir. Kanatlı projesinin bu noktada sunduğu katkı göz ardı edilemeyecek düzeydedir. Her şey bilgi ve tecrübesi yüksek geleceğin veteriner hekimleri için yapılmaktadır.

Kanatlı sektöründe kullanım olanağı taşıyan bölgemizde üretilen ve ya işlenen ürünlerin değerlendirilmesi
Gerek kanatlı sektörü için potansiyel değer taşıyan, bölgemizde yetişen veya bulunan ürünlerin, gerekse devam eden diğer hayvancılık projelerinden elde edilecek ürünlerin yüksek lisans eğitimlerine konu edilmesi önemli bir bölgesel katkı olacaktır. Bu sayede konu edilen ürünler için katma değer oluşumu ümit edilmektedir.
 

PROJENİN TOPLUMSAL KATKISI:

Proje, büyük baş hayvancılık sektörünün yoğun bir şekilde faaliyet göstermekte olduğu yöremizde sınırlı kalan kanatlı üretim faaliyetlerinin canlandırılması sayesinde, bölge insanına alternatif diğer bir hayvancılık alanının kapılarını açmaktadır.

Gezen tavuk işletmelerinin standardizasyonu
Proje içerisinde gerçekleştirilen gezen tavuk yetiştiriciliği ve belgelendirme faaliyetlerinin hali hazırda gerçekleştirilmekte olan girişimleri cesaretlendireceği ümit edilmektedir. Standartlarını belli bir seviye taşıyacak olan işletmelerin sertifika almaya hak kazanmaları halinde pazar güçlerinin artacağı tahmin edilmektedir. Söz konusu durumun diğer bir toplumsal faydası hayvancılığın ilgili alanında faaliyet göstermek isteyen girişimcilerin istihdama verdiği katkı olacaktır. Tavukçuluk, diğer hayvancılık dalları gibi yem sektörü ve gıda sektörü ile direk etkileşim halindedir. Söz konusu alandaki faaliyetler ilgili sektörlerinde bölge bazında hareketlenmesine katkı sunacaktır. Proje aynı zamanda toplumun artan sağlıklı hayvansal ürün talebine de hitap etmektedir. Hayvan refahını gözeten sistemlerde gerçekleştirilecek üretim dolaylı olarak hayvanlar için de ayrı bir kazançtır. Gezen tavuk işletmelerinin diğer hayvancılık faaliyetlerine kıyasla düşük maliyetlerle gerçekleştirilebilir olması da ekonominin hızlı bir şekilde hareketlenebilmesine imkân tanıyacak diğer bir toplumsal faydadır.

Lisans ve lisansüstü eğitime olanak tanıyacak uygulama alanı:
Bu başlık altında gerçekleştirilen ve gerçekleştirilecek olan faaliyetler, devam etmekte olan hayvancılık projelerine ve yeni bölgesel kalkınma odaklı konu ve sorunlara katkı sağlaması amacıyla geliştirilmeye devam edilen alt yapı imkânlarımız sayesinde, lisans ve lisansüstü eğitim için gerekli olan uygulama alanı oluşmaktadır. Ülkemiz kanatlı sektörü yetkin ve bilgili veteriner hekimlere ihtiyaç duymaktadır. Üniversitemiz öğrencilerinin kanatlı sektöründe söz sahibi olmaları üniversitemiz ve bölgemiz için büyük bir başarı olacaktır.

Kanatlı sektöründe kullanım olanağı taşıyan bölgemizde üretilen ve ya işlenen ürünlerin kanatlı endüstrisinde kullanımı:
Bölgemizde birçok tıbbi aromatik bitki yetişmekte ve tıbbi amaçlı kullanım alanları bulmaktadır. Sadece bitkisel ürünler değil aynı zamanda bölgemizde üretimi gerçekleştirilen veya üretilecek olan oligosakkaritler veya tek hücre proteinlerinin kanatlı sektöründe kullanılabilirliğinin araştırılması, hem sektöre hem de bölgemize katkı sunabilir.